Perşembe , 23 Nisan 2015
Anasayfa » Kültür ve Sanat » Nazi kampında Hitler’e gizli yergi
Nazi kampında Hitler’e gizli yergi

Nazi kampında Hitler’e gizli yergi

Nazilerin Çekoslovakya’da kurduğu ölüm kampı Theresinstadt’tan sağ kurtulan 85 yaşındaki Greta Klingsberg, 13 yaşında iken kampta 1943-1944 yılları boyunca, diğer Yahudi çocuklarla birlikte SS’lere verdiği opera konserlerindeki takma bıyıklı karakteri unutamıyor. Operanın yıldızı olan Klingsberg, oynadıkları oyundaki Brundibár adlı takma bıyıklı karakteri kendi aralarında Hitler’e benzetip eğlendiklerini anlatıyor.

Bir kasabada çocuklara, özellikle de biri kız iki kardeşe devamlı olarak kötülük yapan garip giyimli ve yeteneksiz bir laternacının anlatıldığı Brundibár adlı opera eserinde rol alan ölüm kampındaki esir çocuklar, sahnede bu karakterle epey eğleniyorlarmış. Öyle ki, bir çocuğun takma bıyıkla canlandırıldığı Brundibár, bu çocuklar için Şarlo gibi bir “komik karakter” yerine dahi geçmiş. Kamptaki yetişkinlerin Brundibár’ı devamlı olarak “kötü ve acımasız” olarak nitelendirmesine karşın, esir çocuklar, hemen hemen tek eğlenceleri olan bu karakteri çok seviyormuş.

KIZILHAÇ HEYETİ’NİN GÖZÜNÜ BOYAMAK İÇİN

Çek Yahudisi Hans Krása tarafından bestelenen opera, esir çocukların hayal dünyasını zenginleştirirken, Nazilerin yalanlarını gizlemek için bir araç olarak da kullanılmış. Çok sayıda Yahudi sanatçı ve aydının hapsedildiği Theresinstadt’ı bir Kızılhaç heyetinin denetlemesine izin veren Naziler, güya Yahudilerin faşist yönetim altında nasıl mutlu ve huzurlu bir şekilde sanatlarını icra ettiklerini göstermek için çeşitli “sanatsal gösteriler” düzenlemiş. Bunlardan biri de Klingsberg’in rol aldığı Brundibár operasıymış. Naziler, Kızılhaç heyetinin ziyareti ve çocukların Brundibár operasını icra görüntülerini de içeren Führer Yahudilere Bir Şehir Verdi adlı propaganda filmini hemen hazırlayıp dağıtmışlar. Bu propaganda filminde Greta Klingsberg de 13 yaşındaki haliyle görünüyor. Propaganda filmini hazırlayıp işlerini bitiren Naziler, kamptaki çocuklarla birlikte besteci Krása ve opera yönetmeni Kurt Gerron’u Auschwitz’e gönderip gaz odalarında öldürmüş. Klingsberg, “köle işçi” olarak seçildiği için kurtulmuş ancak kızkardeşini ölüme gitmekten kurtaramamış. Theresinstadt Mayıs 1945’de Sovyet ordusu tarafından kurtarılana kadar da bir çok kamp gezmiş. Şu anda Kudüs’te yaşayan Klingsberg, “Sahnedeyken kamptaki gerçek hayatımda olmayan okulum, kedim ve dondurmam oluyordu. Yıllarca bunlardan yoksun kalmıştık, bu yüzden çok mutlu oluyordum” diyor.

GUARDIAN

Etiketler: