Pazartesi , 6 Nisan 2015
Anasayfa » Yazarlar » Obama’nın Netanyahu kararı
Obama’nın Netanyahu kararı

Obama’nın Netanyahu kararı

Başkanlığının bitmesine yakın Obama’ya bir hâller oldu. Son altı senede bildiğimiz alttan alan, uzlaşmaya çalışan munis Obama gitti yerine 2008 kampanya sürecinde esip gürleyen Obama geldi. Kongre’nin iki kanadını da ele geçiren Cumhuriyetçilere karşı Obama yelkenlerini Amerikan ekonomisinin gerçek anlamda toparlanmasıyla şişirmeye başladı. Kongre’deki hâkimiyetlerinin altını çizmek isteyen Cumhuriyetçiler mecliste konuşma yapması için İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu, hem de İsrail’deki seçimlerden iki hafta önce Washington’a çağırdılar.

Amerikan iç siyasetinin giderek keskinleşen iki kutba ayrılmış olduğu bilinen bir gerçek ama bu farklılık ilk olarak kendisini bu denli dış siyasette göstermiş oldu. Obama uzun bir süredir Netanyahu’nun temsil ettiği İsrail sağının yerleşimci politikasına karşı çıkıyor. Birkaç sene önce bölgede kalıcı barış için İsrail ve Filistin sınırlarının 1967 yılındaki hâline dönmesi gerektiğini söyleyince ABD’deki İsrail yanlısı grup ve çıkar çevrelerinin büyük tepkisini çekmişti. Aradan geçen sürede İsrail’in özellikle Gazze üzerindeki askerî baskısını artırması, sivillere uygulanan ve savaş suçu olan hastane ve okulların bombalanması sonucunda ABD’de Demokrat Parti çevresinde kümelenen liberal-ilerici Yahudi çevrelerde İsrail’e karşı bir kırılma gerçekleşti. Özellikle Netanyahu’nun yerleşimciler konusunda adım atmaması, İsrail ordusunun uyguladığı orantısız şiddet Amerikan Dışişleri Bakanlığı ve Beyaz Saray çevresinde hoşnutsuzluk yarattı. Bunun yanında İran’la muhtemel bir anlaşmanın 2015 yılı içinde gerçekleşecek olması, İsrail taraftarı Cumhuriyetçi çevrelerde İran’a yönelik yaptırımların bilakis daha da artırılması yönünde bir eğilime neden oldu.

2014 sonunda Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu ele geçiren Cumhuriyetçiler İsrail’le arası açık olan ve İran’la barışmaya hazırlanan Obama’ya tam da İsrail’deki seçimlerden iki hafta önce tatsız bir sürpriz yaparak Netanyahu’yu Kongre’de İran karşıtı bir konuşma yapmak üzere davet ettiler. Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı’nı teğet geçerek yapılan bu davet diplomatik teamüllere aykırı olmasının yanında ABD-İsrail ilişkilerini de iç politikanın bir mezesi yapmış oluyor. Hindistan’da resmî ziyarette bulunan Obama Washington’un dış politika önceliklerinin Ortadoğu’dan Güney ve Doğu Asya’ya kaymış olduğunun da altını vurgulamış oluyor.

Peki, giderek yalnızlaşan Netanyahu’nun Washington ziyaretinden beklentileri nedir?

Seçimi kaybetmesi muhtemel olan Bibi’nin, Amerikan iç politikasındaki bölünmüşlüğü risk alarak bu ziyareti gerçekleştiriyor olması içeride bayağı sıkışmış olduğunu gösteriyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcılığı’nın Gazze saldırısını inceleme kararı almış olması Ortadoğu’da zillerin Netanyahu için çalmış olmaya başladığına işaret. O nedenle Netanyahu Washington’daki Cumhuriyetçi destekçilerin davetine icabet etme gereğini duydu.

Önümüzdeki aylar Ortadoğu’da çok büyük değişikliklere gebe. İran’la barış gerçekleşirse İsrail kendi siyasetine yeniden çeki düzen vermek zorunda kalacak.

@UlasDogaEralp

 

*

Not:

Geçmiş yazılara şu linkten ulaşabilirsiniz:

http://arsiv.taraf.com.tr

Hakkında Ulaş Doğa Eralp

Ulaş Doğa Eralp